NHIỄM ĐỘC THỦY NGÂN VÀ NHỮNG ĐIỀU BẠN NÊN BIẾT

NHIỄM ĐỘC THỦY NGÂN VÀ NHỮNG ĐIỀU BẠN NÊN BIẾT

Thủy ngân là gì? Nhiễm độc thủy ngân là gì? Nguyên nhân nào gây ra nhiễm độc thủy ngân? Khi nhiễm độc thường có những biểu hiện thế nào? Làm cách nào để phòng tránh hiện tường này?

Cách đây không lâu, vào ngày 28/8/2019 đã xảy ra một vụ cháy lớn của kho chứa hàng Công ty Cổ phần bóng đèn phích nước Rạng Đông. Sự kiện này đã làm rúng động người dân thủ đô không chỉ vì những thiệt hại nó gây ra mà còn vì những hậu quả ghê gớm mà nó để lại. Người dân xung quanh khu vực nhà máy đã phải di dời khỏi nơi cư trú để tránh bị nhiễm độc thủy ngân và phốt pho. Việc cháy nổ bóng đèn huỳnh quang và compact đã làm phát tán hai loại chất này, phốt pho thì cháy cực kỳ dữ dội thành anhidric photphoric, còn thủy ngân thì thăng hoa vào không khí gây ô nhiễm cực nặng đối với môi trường.

Sự kiện này đã một lần nữa đánh động đến mối nguy hại nhiễm độc từ các chất hóa học dùng trong các nhà máy, nhất là nhiễm độc thủy ngân. Vậy nhiễm độc thủy ngân là gì? Chúng có những đặc tính độc hại như thế nào? Hãy cùng Trung Sơn đi tìm hiểu kĩ hơn về chúng qua bài viết sau đây.

THỦY NGÂN

Thủy ngân là gì?

Thủy ngân là gì?
Thủy ngân là gì?

Thủy ngân trước đây có tên hydrargyrum, là một nguyên tố có số nguyên tử là 80, có màu trắng bạc, ở thể lỏng, không tan trong nước và rất độc.

Thủy ngân là nguyên tố kim loại duy nhất ở dạng lỏng ở điều kiện tiêu chuẩn về nhiệt độ và áp suất.

Ký hiệu hóa học: Hg

Thủy ngân xuất hiện trong các khoáng vật trên toàn thế giới chủ yếu ở dạng chu sa .

Ứng dụng của thủy ngân trong đời sống hiện nay

Thủy ngân là một kim loại có rất nhiều ứng dụng trong đời sống hiện nay. 

Nó được sử dụng chủ yếu trong quá trình sản xuất các hóa chất, trong kỹ thuật điện và điện tử.

Đặc biệt nó là thành phần có trong các loại nhiệt kế thủy ngân, rơle thủy ngân, áp suất kế, huyết áp kế, công tắc thủy ngân, đèn huỳnh quang và rất nhiều các thiết bị khác.

Bên cạnh đó nó còn được sử dụng trong các ứng dụng nghiên cứu khoa học và thí nghiệm: Là một chất lỏng với tỷ trọng rất cao, Hg được sử dụng để làm kín các chi tiết chuyển động của máy khuấy dùng trong kỹ thuật hóa học.

Hơi thủy ngân được dùng trong đèn hơi thủy ngân và một số đèn kiểu đèn huỳnh quang nhằm sử dụng cho các mục đích quảng cáo. Màu sắc của các loại đèn này phụ thuộc vào khí nạp vào bóng.

Tuy rằng được ứng dụng rất rỗng rãi trong nhiều ngành khác nhau nhưng độc tính mà thủy ngân gây ra là điều không thể phủ nhận. Do đó, hiện nay có rất nhiều nước cấm việc sử dụng thủy ngân trong các thiết bị hoặc tìm chất thay thế chất này.

NHIỄM ĐỘC THỦY NGÂN

Nhiễm độc thủy ngân là gì?

Nhiễm độc thủy ngân hay còn gọi là ngộ độc thủy ngân, là một dạng ngộ độc kim loại do tiếp xúc với thủy ngân. Điều này có thể xảy ra do tiếp xúc với các dạng thủy ngân tan trong nước, do hít phải hơi thủy ngân hoặc nuốt phải bất kỳ dạng thủy ngân nào.

Nguyên nhân nhiễm độc thủy ngân

Có rất nhiều đường phơi nhiễm với thủy ngân khác nhau, ví dụ như:

– Lây nhiễm qua còn đường ăn uống, tiếu hóa thức ăn.

– Do hoạt động của các nhà máy điện đốt than đá, các lò đốt rác và vấn đề cháy rừng cũng có thể tạo ra thủy ngân dạng hơi.

Nguyên nhân nhiễm độc thủy ngân
Nguyên nhân nhiễm độc thủy ngân

– Do sự cố rò rỉ, làm hóa hơi và phát tán thủy ngân ra môi trường xung quanh. Bên cạnh đó các thiết bị có chứa thành phần thủy ngân như nhiệt kế, áp kế, áp suất kế, van phao, công tắc thủy ngân, rơ le thủy ngân, sản xuất bóng đèn huỳnh quang,… khi bị vỡ có thể gây ngộ độc.

Tùy vào nguồn lây nhiễm khác nhau mà người bị nhiễm độc có thể bị nhiễm độc các dạng khác nhau của thủy ngân. Các dạng nhiễm độc thủy ngân chủ yếu sau đây:

Methyl thủy ngân (hợp chất thủy ngân hữu cơ): Đây là dạng có độc tính cực mạnh của thủy ngân. Loại này có thể phơi nhiễm qua đường tiêu hóa thức ăn từ các thực phẩm tự nhiên có chứa thủy ngân dạng muối vô cơ hoặc hợp chất hữu cơ. Chúng có nhiều trong các loại hải sản, nhất là cá (những loài cá ở vị trí càng cao trong chuỗi thức ăn, cá săn mồi càng to, sống ở biển sâu, thì tích lũy thủy ngân hữu cơ trong chúng càng lớn như là cá mập, ăn ngừ vây dài hay cá kiếm).

Hợp chất thủy ngân vô cơ: Loại này phơi nhiễm theo đường không khí do hít thủy ngân bay hơi, phơi nhiễm do tiếp xúc trực tiếp qua da hoặc nuốt phải thủy ngân trong môi trường xung quanh. Dạng này thường có trong pin,các loại nhiệt kế, thuốc xịt muỗi, và một số loại thuốc.

Nguyên nhân nhiễm độc thủy ngân
Nguyên nhân nhiễm độc thủy ngân

Thủy ngân phenyl (phenyl mercury): Loại này thường xuất hiện trong các loại sơn sản xuất từ nhựa mủ, bả chống thấm, mỹ phẩm dành cho mắt và các dụng cụ vệ sinh cá nhân. Nó nhiễm độc vào cơ thể khi hít vào ở dạng hơi, ngấm qua da hoặc qua đường tiêu hóa.

Dấu hiệu và triệu chứng nhiễm độc thủy ngân

Dấu hiệu và triệu chứng nhiễm độc thủy ngân
Dấu hiệu và triệu chứng nhiễm độc thủy ngân

Tùy thuộc dạng thủy ngân, cường độ tiếp xúc, nguyên nhân bị nhiễm độc và tình trạng sức khỏe mà biểu hiện lâm sàng của việc nhiễm độc thủy ngân là khác nhau. Hít và nuốt thủy ngân dạng vô cơ gây ngộ độc cấp, trong khi đó tiếp xúc với dạng thủy ngân hữu cơ như ăn phải cá thường gây ngộ độc mạn.

Hít phải thủy ngân:

– Ngộ độc do hít phải hơi thủy ngân có thể gây bệnh phổi nặng cấp tính.

– Triệu chứng của nó là: sốt, ớn lạnh, khó thở, thường xuất hiện sau vài giờ. Sau đó có thể dẫn đến những triệu chứng khác như: viêm lợi, không tỉnh táo, rối loạn thần kinh, co giật, nôn ói và viêm ruột. Trong một số trường hợp, việc hít phải quá nhiều hơi thủy ngân có thể gây phù phổi cấp, suy hô hấp và có nguy cơ tử vong. Trẻ em hít phải hơi thủy ngân thường mất ngủ, hay quên, tâm lý không ổn định, kén ăn.

– Trong trường hợp này, cần nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi nơi bị nhiễm độc, cởi bỏ quần áo có dính thủy ngân, làm sạch thủy ngân dính trên da bằng nước sạch và nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra và theo dõi.

Nuốt phải thủy ngân:

– Tình trạng này thường gặp do trẻ em nuốt phải pin hoặc cắn vỡ nhiệt kế thủy ngân.

– Điều này có thể gây phỏng niêm mạc miệng, đau bụng, buồn nôn thậm chí nôn ra máu. Nếu diễn biến xấu có thể gây hoại tử ống thận cấp, gây suy thận, rối loạn nước và điện giải, thậm chí có thể gây tử vong. 

– Nếu nuốt phải nên nhanh chóng đưa nạn nhân đến bệnh viện. Tùy vào tình trạng nhiễm độc mà có thể tiến hành thụt, cho uống thuốc nhuận tràng để đào thải nhanh. Nếu trẻ nuốt phải thủy ngân, các bậc phụ huynh tuyệt đối không móc họng trẻ vì sẽ gây biến chứng hết sức nguy hiểm cho sức khỏe của trẻ.

Ăn phải thức ăn hữu cơ có chứa thủy ngân:

– Dạng ngộ độc này thường biểu hiện triệu chứng sau vài ngày ngày đến vài tuần tuần, tùy thuộc vào lượng thủy ngân mà cơ thể hấp thụ phải.

– Biểu hiện của loại ngộ độc này là suy nhược thần kinh, giảm thính giác, gây rối loạn ngôn ngữ, rối loạn tâm thần, run cơ, thậm chí có thể tử vong nếu ăn phải lượng thủy ngân lớn. Đặc biệt, đối với phụ nữ có thai nếu ăn phải thực phẩm chứa nhiều thủy ngân sẽ gây sảy thai, dị tật thai nhi, chậm phát triển tâm thần, bại não, biến dạng chi.

– Khi có dấu hiệu bị nhiễm độc thủy ngân cần nhanh chóng đến bệnh viện để kiếm tra và xác định tình trạng bị nhiễm độc để có biến pháp xử lý kịp thời.

Biện pháp phòng tránh ngộ độc thủy ngân

Vì tính chất độc hại và mức độ nguy hiểm mà thủy ngân có thể gây ra đối với con người cũng như môi trường, nên khi sử dụng cần hết sức lưu ý các biện pháp phòng tránh nhiễm độc thủy ngân.

– Hạn chế ăn các thực phẩm có nguy cơ nhiễm độc thủy ngân cao, như là các loại cá sống ở khu vực sâu của biển. Nhất là đối với phụ nữ mang thai.

Biện pháp phòng tránh ngộ độc thủy ngân
Biện pháp phòng tránh ngộ độc thủy ngân

– Tránh phơi nhiễm với hơi thủy ngân, sống xa các khu vực nhà máy hóa chất, đặc biệt là các khu vực có đám cháy, các khu vực bị tai nạn rò rỉ nhà máy,…

– Cần để các thiết bị, dụng cụ có chứa thủy ngân tránh xa tầm tay trẻ nhỏ và bảo quản ở nơi an toàn. Khi xử lý thủy ngân trong nhiệt kế bị vỡ cần làm đúng theo hướng dẫn để tránh bị nhiễm độc.

– Cần có những quy định giới hạn chất thải chứa thủy ngân xả ra môi trường sống, kiểm soát ngưỡng cho phép tiếp xúc với các dạng khác nhau của chất này để phòng chống ngộ độc. Các quy định về việc cấm hoặc hạn chế thành phần thủy ngân trong các sản phẩm thuốc, thiết bị,…

– Trường hợp nhận thấy những dấu hiệu nhiễm độc thủy ngân, nạn nhân cần nhanh chóng đến bệnh viện kiểm tra ngay để được điều trị kịp thời, tránh những hậu quả nghiêm trọng không mong muốn có thể xảy ra.

Chúng tôi mong rằng qua bài viết trên đấy sẽ giúp bạn có thêm những kiến thức bổ ích về thủy ngân và tác hại của nó. Việc nắm bắt được các dấu hiệu nhiễm độc thủy ngân cũng như cách phòng tránh là điều rất cần thiết và quan trọng trong đời sống hiện nay. Nếu có bất kì thắc mắc nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được giải đáp cụ thể nhất.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *